Sunday, April 29, 2012

Vì sao Mỹ, Trung muốn ảnh hưởng Việt Nam?

Vì sao Mỹ, Trung muốn ảnh hưởng Việt Nam?

Quốc Phương
BBC Tiếng Việt
Cập nhật: 15:05 GMT - chủ nhật, 29 tháng 4, 2012
Tàu USS Blue Ridge Hoa Kỳ
Chiến hạm USS Blue Ridge, khu trục USS Chafee và tàu cứu hộ USNS Safeguard thăm Đà Nẵng từ 23-27/4/2012
Hạ tuần tháng Tư năm 2012, trong vòng một tuần lễ, Việt Nam tiếp đón hai chuyến thăm của hải quân Trung Quốc với tàu huấn luyện Trịnh Hòa ghé thăm Sài Gòn ba ngày và hải quân Hoa Kỳ với chiến hạm USS Blue Ridge thuộc hạm đội Bảy ghé thăm cảng Tiên Sa, Đà Nẵng năm ngày.
BBC Tiếng Việt đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng và được chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học George Mason Hoa Kỳ cho biết nguyên nhân thực chất về bang giao đằng sau các cuộc trao đổi thăm viếng quân sự hải quân của hai cường quốc này ở Việt Nam.

Các bài liên quan

Chủ đề liên quan

GS. Nguyễn Mạnh Hùng: Theo tôi, chúng là những hoạt động có tính cách biểu tượng mà đằng sau là những chính sách quan trọng.
Cả hai nước Mỹ và Trung Quốc đều muốn chứng tỏ Việt Nam có quan hệ tốt với họ và muốn tạo ảnh hưởng với Việt Nam. Theo tôi, Việt Nam miễn cưỡng trong quan hệ với Trung Quốc.
BBC: Tờ Hoàn Cầu thời Báo số ngày 25/4/2012 có bài viết “Không cần sợ Mỹ trên Biển Đông”, trong đó nhấn mạnh Trung Quốc không chấp nhận bất cứ đề xuất chính trị nào có liên quan đến Biển Đông mà có sự tham dự của Washington, cũng như bất cứ vai trò trung gian nào mà Washington tìm kiếm giữa Trung Quốc và các bên tranh chấp khác ở Biển Đông, Giáo sư bình luận thế nào?
GS. Nguyễn Mạnh Hùng: Tờ Hoàn cầu Thời báo là kênh nói lên tiếng nói của khuynh hướng diều hâu bên Trung Quốc.
Theo tôi, lập trường không muốn Mỹ đóng vai trò trung gian trong tranh chấp biển Đông là lập trường chính thức của chính phủ Trung Quốc.
Nhưng quan niệm “không cần sợ Mỹ trên Biển Đông” không phản ánh sự suy nghĩ thực sự của lãnh đạo Trung Quốc.
"Nhưng đối tượng chính của Trung Quốc vẫn là Việt Nam vì Việt Nam không có hiệp ước phòng thủ chung với Mỹ như một số quốc gia Đông Nam Á khác"
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng
BBC: Cũng tờ này hôm 25/4 nói “Trung Quốc sẽ không từ bỏ việc gây sức ép với Manila và Hà Nội do những lo ngại về Hoa Kỳ”, “Trung Quốc nên lựa chọn kẻ khiêu khích hung hăng nhất, tiến hành các cuộc tấn công toàn diện và gây sức ép về cả kinh tế, chính trị và quân sự." Kẻ thủ đó là ai? Và tại sao lập trường này lại được Trung Quốc tung ra lúc này, thời điểm trước đại hội Đảng 18 của họ? Phải chăng cánh quân sự trong Đảng muốn "lấy điểm"?
GS. Nguyễn Mạnh Hùng: Gây sức ép với Manila và Hà Nội là việc Trung Quốc đã làm từ mấy năm nay. Nhất là trong mấy tháng gần đây.
Theo tôi, mục đích là để dò xem phản ứng của Philippines và Mỹ như thế nào để có thể lấn được chút nào hay chút ấy. Dù nhỏ nhưng cũng tạo ra một tiền lệ.
Nếu nói “khiêu khích và hung hăng nhất” lúc này đối với Trung Quốc phải là Philippines.
Nhưng đối tượng chính của Trung Quốc vẫn là Việt Nam vì Việt Nam không có hiệp ước phòng thủ chung với Mỹ như một số quốc gia Đông Nam Á khác.
Và nếu Việt Nam phải nhân nhượng thì các nước khác cũng phải nhân nhượng theo.
'Thực chất quan hệ'
Tàu Trịnh Hòa
Tàu Trịnh Hòa, từng thăm Việt Nam hồi 11/2008, lưu lại Sài Gòn trong hai ngày 23-25/4/2012.
BBC: Hôm 24/4/2012, Việt Nam phản đối Trung Quốc bắt giữ 21 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi, tiếp đó lại phản đối “Quy hoạch bảo vệ hải đảo toàn quốc' của Trung Quốc bao gồm cả hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa. Nhưng Tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thượng tướng Đỗ Bá Tỵ, khi thăm TQ tháng này vẫn nói “phát triển quan hệ hữu nghị láng giềng tốt đẹp và bền vững với TQ luôn là chủ trương nhất quán và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của VN.” Liệu Việt Nam có thể có quan hệ tốt với TQ hay không, nhất là giữa lời nói và hành động của TQ thường có sự khác biệt?
GS. Nguyễn Mạnh Hùng: Lãnh đạo Việt Nam nào sang Trung Quốc cũng đều phải nói rằng quan hệ hai bên tốt đẹp và Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Theo tôi, đó là những tuyên bố có tính cách công thức mà cả hai bên đều không tin.
Hành động cụ thể của hai bên mới phản ánh quan hệ song phương và quyền lợi riêng của mỗi nước.
"Trung Quốc muốn ép và lấn Việt Nam, muốn Việt Nam đi hẳn theo mình. Trong khi đó, thì Việt Nam cố gắng cưỡng lại sức ép đó"
Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng
BBC: Tranh chấp trên Biển Đông nói riêng, tranh chấp biên giới lãnh thổ giữa Việt - Trung nói chung thực chất ra sao? Liệu chúng có bị bất cứ bên nào, phe phái nào trong nội bộ của từng nước lợi dụng, hay thổi phồng, để tạo ra lợi thế chính trị giữa các phe nhóm nội bộ? Liệu có sự định hướng dẫn dắt chú ‎y’ dư luận ở trong nước nào hay không. Nếu là nguy cơ thực sự thì, mức độ, khả năng và phạm vi của mối nguy đó tới đâu?
GS. Nguyễn Mạnh Hùng: Thực chất là xung đột quyền lực và quyền lợi giữa hai quốc gia.
Theo tôi, Trung Quốc muốn ép và lấn Việt Nam, muốn Việt Nam đi hẳn theo mình.
Trong khi đó, thì Việt Nam cố gắng cưỡng lại sức ép đó, được phần nào hay phần ấy, trong khung cảnh tương quan quyền lực giữa một nước láng giềng khổng lồ và một tiểu quốc.
Bên Trung Quốc trong khi có những khó khăn nội bộ, những bất đồng giữa hàng ngũ lãnh đạo cao nhất, điển hình là sự kiện Bạc Hy Lai, trong giai đoạn chuyển giao quyền hành, và mặt niềm tin về ‎ ý thức hệ cộng sản, việc làm dễ nhất là khuyến khích tình cảm quốc gia quá khích.
Tình cảm này đang được phe diều hâu Trung Quốc khai thác.
Theo tôi, nếu chính sách khiêu khích và cứng rắn được áp dụng và nếu các nhà lãnh đạo chính trị không kiểm soát được, nó có thể gây ra những đụng độ nhỏ.
Và “cái xảy nảy ra cái ung”, nó có thể tạo ra những phản ứng dây truyền đe dọa an ninh và ổn định ở Á Châu mà khó ai có thể lường được.
BấmTrở về đầu trang

Thêm về tin này

Các bài liên quan

Chủ đề liên quan

Posted by at No comments:
Labels:

Friday, April 27, 2012

Sự thiếu nhất quán của Trung Quốc làm căng thẳng gia tăng ở Biển Đông

Sự thiếu nhất quán của Trung Quốc làm căng thẳng gia tăng ở Biển Đông

Một bản phúc trình mới của một tổ chức nghiên cứu ở Brussels cho biết các cơ quan của chính phủ Trung Quốc đang làm cho tình hình căng thẳng ở Biển Đông trở nên tồi tệ hơn vì họ không có một chính sách nhất quán về khu vực có tranh chấp này. Từ Bắc Kinh, thông tín viên VOA Shannon Van Sant gởi về bài tường thuật sau đây.
Shannon Van Sant | Beijing
Tàu khu trục của Hải quân Trung Quốc bắn tên lửa trong một cuộc tập trận ở Biển Ðông
Hình: AP
Tàu khu trục của Hải quân Trung Quốc bắn tên lửa trong một cuộc tập trận ở Biển Ðông
Trong lúc căng thẳng gia tăng giữa Trung Quốc với các nước khác ở Biển Đông, các nhà phân tích nói rằng các cơ quan chính phủ Trung Quốc có ít kinh nghiệm trong lãnh vực đối ngoại đang tranh giành quyền hành với nhau, khiến cho chính sách về khu vực có tranh chấp này trở nên thiếu nhất quán.

Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, một tổ chức nghiên cứu ở Brussels thường được gọi tắt là ICG, cho biết Trung Quốc đã làm gia tăng căng thẳng của vụ tranh chấp qua việc nêu bật những chủ trương chủ quyền dựa trên lịch sử và làm gia tăng những tình cảm dân tộc hẹp hòi.

Bà Stephanie Klein-Ahlbrandt, Giám đốc Chính sách Trung Quốc và Đông Bắc Á của ICG ở Bắc Kinh, nói rằng sự hiện diện quân sự ngày càng tăng của Hoa Kỳ trong khu vực này cũng làm đảo lộn sự cân bằng quyền lực giữa các quốc gia trong khu vực.

Bà Ahlbrandt nói: "Điều này làm tăng cao mối rủi ro trong toàn bộ khu vực. Nó vượt khỏi phạm vi Biển Đông để bao trùm những nơi như Miến Điện, những nơi như Aán Độ. Và điều này làm cho Trung Quốc rất bất bình vì Trung Quốc cảm thấy khu vực này là khu vực của Trung Quốc, và vì vậy, họ đã đáp lại bằng cách thực hiện thêm những hoạt động nhằm tăng cường sức mạnh quân sự. Rồi điều này lại trở thành một cái vòng lẩn quẩn vì những nước khác cảm thấy lo ngại nên họ cũng mời gọi Hoa Kỳ tiến vào."

Lâu nay, Hoa Kỳ vẫn thực hiện những cuộc diễn tập quân sự hàng năm với các nước trong khu vực, nhưng những nỗ lực này hiện nay được mọi người chú tâm theo dõi nhiều hơn bao giờ hết vì tình hình căng thẳng ở Biển Đông. 

Trung tuần tháng này Hoa Kỳ và Philippines đã tiến hành cuộc thao dượt hải quân hàng năm, và Trung Quốc cùng với Nga cũng đã bắt đầu thực hiện những cuộc tập trậnchung của họ trong khu vực.

Giáo sư Hoàng Tĩnh, Giám đốc Á châu và Toàn cầu hóa của Đại học Quốc gia Singapore, cho biết như sau.

Giáo sư Hoàng cho biết: "Chúng tôi có hai trung tâm. Trung Quốc là một trung tâm kinh tế, Hoa Kỳ và các nước đồng minh của Hoa Kỳ là một trung tâm an ninh. Kết quả là tất cả những nước này bị lâm vào một tình thế khó xử. Về mặt kinh tế họ không có lựa chọn nào khác hơn là theo Trung Quốc vì Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của tất cả các nước trong khu vực này, ngay cả hai nước đồng minh của Mỹ là Nhật Bản và Nam Triều Tiên cũng vậy. Nhưng mặt khác họ biết rằng Hoa Kỳ vẫn nắm giữ vị trí siêu cường, xét về khả năng quân sự."

Các nước Á châu trong vài năm nay đã đua nhau mua sắm vũ khí, khiến cho nhiều người lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang. Nhưng cho đến nay các vụ đối đầu chủ yếu là xảy ra giữa các tàu bè dân sự và những đội tàu đánh cá.

Bà Ahlbrandt nói rằng các tàu này dễ được điều động hơn, và làm cho những vụ đối đầu và đụng chạm xảy ra thường xuyên hơn.

Bà Ahlbrandt nói: "Vì vậy điều mà chúng ta có hiện nay là một cuộc chạy đua vũ trang cấp thấp của các lực lượng tuần tiểu duyên hải, và đó là một điều nguy hiểm, bởi vì các lực lượng hải quân tuy là thường tạo ra một mối đe dọa lớn hơn nhưng khó điều động hơn."

Hàng vạn ngư phủ dựa vào Biển Đông để mưu sinh. Nhưng vì nạn đánh bắt quá độ, vấn đề ô nhiễm, và cuộc chạy đua để nuôi ăn cho dân số mỗi ngày một đông ở Á châu, cho nên những người đánh cá ngày càng hoạt động nhiều hơn ở những nơi xa bờ và tiến vào những vùng biển có tranh chấp.

Tuy sự gia tăng sức mạnh kinh tế và quân sự của Trung Quốc có thể khiến Bắc Kinh có thái độ hung hăng hơn trong việc đòi hỏi chủ quyền, bà Ahlbrandt cho rằng nhiều nước, như Việt Nam, cũng đã chứng tỏ một thái độ cứng rắn hơn.


Bà Ahlbrandt nhận xét: "Tôi nghĩ rằng chúng ta nên lưu ý là thái độ của Trung Quốc ở Biển Đông phần lớn là có tính chất phản ứng vì những nước đòi chủ quyền khác, dưới sự thúc đẩy của những yếu tố tương tự, cũng đang tăng cường những đòi hỏi chủ quyền lãnh thổ và những hoạt động kinh tế trong các vùng biển có tranh chấp."

Những nước trong khu vực đã tìm cách giải quyết tranh chấp thông qua đàm phán và việc đạt được thỏa thuận về một bộ qui tắc hành xử là một mục tiêu mà Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á đã theo đuổi từ nhiều năm nay. Tuy nhiên những nỗ lực này không giúp ích gì nhiều cho việc giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ. Trong khi đó, các nước đã khích động tình cảm dân tộc đối với vấn đề này, làm cho vấn đề vốn đã khó giải quyết lại càng khó giải quyết hơn nữa. 

Về việc này, bà Ahlbrandt của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế cho biết như sau: "Bất kỳ một cuộc thương thuyết nào về các vấn đề lãnh thổ cũng phải có thỏa hiệp. Vấn đề ở đây là những nước liên hệ, kể cả Philippines và Việt Nam, nước nào cũng đều gặp khó khăn trong việc giải thích cho dân chúng của nước họ hiểu được rằng chính phủ phải thỏa hiệp đối với những vấn đề như vậy, vì dân chúng nước họ trong nhiều thập niên nay lúc nào cũng tin rằng những vùng biển đó là biển của nước mình."

Từ đầu tháng này Trung Quốc và Philippines đã dính líu tới một vụ đối đầu gần bãi đá Scarborough mà cả hai bên đều cho là lãnh thổ của mình. Một nhật báo ở Trung Quốc cảnh cáo rằng một cuộc chiến tranh qui mô nhỏ có thể được phát động để chống lại Philippines. Giáo sư Hoàng Tĩnh của Đại học Quốc gia Singapore cho rằng những luận điệu cứng rắn như vậy bắt nguồn từ những vấn đề chính trị nội bộ của Trung Quốc.

Giáo sư Hoàng nói: "Hiện nay Trung Quốc đang tiến vào thời kỳ chuyển giao quyền lãnh đạo, cho nên tất cả những thành phần tinh anh trong hàng ngũ của những người nắm quyền cai trị Trung Quốc ai nấy cũng phải chuẩn bị cho cuộc chuyển tiếp này. Và kết quả là không mấy ai có đủ khả năng để bày tỏ sự mềm mỏng đối với những vấn đề liên quan tới lợi ích quốc gia như vấn đề Biển Đông."

Trong lúc Bắc Kinh chuẩn bị cho việc chuyển giao quyền hành tại Đại hội Đảng Cộng Sản Trung Quốc vào tháng 11, những phát biểu cứng rắn và những bình luận có tính chất hung hãn đối với vụ tranh chấp Biển Đông có phần chắc sẽ tiếp tục.
Posted by at No comments:
Labels:

Trung Quốc yêu cầu Nga tránh xa Biển Đông

Trung Quốc yêu cầu Nga tránh xa Biển Đông


Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vị Dân yêu cầu các nước không có liên quan đến tranh chấp Biển Đông nên tránh xa khu vực này.
Hình: Yonhap
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lưu Vị Dân yêu cầu các nước không có liên quan đến tranh chấp Biển Đông nên tránh xa khu vực này.
Sau cuộc tranh cãi với Ấn Độ về dự án hợp tác thăm dò dầu khí của New Delhi với Việt Nam tại các lô mà Hà Nội tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, Trung Quốc lên tiếng yêu cầu Nga chớ nên có các hoạt động tương tự như Ấn Ðộ theo lời mời của phía Việt Nam. 

Trước tin các công ty dầu khí của Việt và Nga đã ký thỏa thuận thăm dò dầu khí tại Biển Đông, tại buổi họp báo ngày 10/4, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Lưu Vị Dân, yêu cầu các nước không có liên quan đến tranh chấp Biển Đông nên tránh xa khu vực này.

Ông Lưu nói Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi tại Biển Đông. Vẫn theo lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh hy vọng các tranh chấp có thể được giải quyết thông qua thương lượng giữa các nước liên quan và các công ty của các nước ngoài khu vực Biển Đông nên tránh dính líu vào các tranh chấp trong vùng. 

Trước đó, Trung Quốc cũng đã yêu cầu Ấn Độ ngưng hợp tác thăm dò dầu khí với Việt Nam trên Biển Đông. Tuy nhiên, New Delhi đã gạt qua một bên lời kêu gọi này. 

Ấn Độ khẳng định dự án hợp tác với Hà Nội tuân thủ đúng luật quốc tế, đồng thời tuyên bố rằng Biển Đông thuộc sở hữu toàn thế giới.

Nguồn: PTI, China Daily
Posted by at No comments:
Labels:

Trung Quốc, Philippines đụng độ ở Biển Đông

Trung Quốc, Philippines đụng độ ở Biển Đông


Phó đô đốc Alexander Pama trình bày các hình ảnh tàu giám sát Trung Quốc ngăn chặn một chiếc tàu của hải quân Philippines bắt giữ ngư dân Trung Quốc đánh bắt cá bất hợp pháp, ngày 11/4/2012
Hình: Reuters
Phó đô đốc Alexander Pama trình bày các hình ảnh tàu giám sát Trung Quốc ngăn chặn một chiếc tàu của hải quân Philippines bắt giữ ngư dân Trung Quốc đánh bắt cá bất hợp pháp, ngày 11/4/2012
Vụ đụng độ căng thẳng trên biển giữa Trung Quốc và Philippines ngày 10/4 tới nay vẫn chưa thấy có tín hiệu được xoa dịu. Mỗi bên đều tố cáo đối phương vi phạm chủ quyền tại Biển Đông. 

Vụ việc bắt đầu hôm qua, ngày 10/4 khi 2 tàu hải giám của Bắc Kinh ngăn cản không cho một tàu chiến của Manila bắt giữ một nhóm ngư dân Trung Quốc gần bãi đá ngầm có tranh chấp cách đảo Luzon của Philippines chừng 230 cây số.

Sự cố này đã khiến Ngoại trưởng Philippines, Albert Del Rosario, triệu tập đại sứ Mã Khắc Khanh của Trung Quốc tại Philippines hôm nay (11/4) và cả đôi bên đều tuyên bố nắm chủ quyền tại bãi đá ngầm nơi tàu của hai nước đụng độ. 

Sau cuộc gặp, Ngoại trưởng Rosario loan báo hai bên đang tìm cách giải quyết vấn đề theo đường lối ngoại giao, nhưng ông cũng cảnh cáo rằng Philippines chuẩn bị sẵn sàng bảo vệ an ninh lãnh thổ nếu bị khiêu khích. 

Trong khi đó, đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines ra thông cáo tố cáo hải quân Philippines sách nhiễu ngư dân Trung Quốc và nhúng tay vào các hoạt động bất hợp pháp. Bắc Kinh kêu gọi Manila chấm dứt điều mà Bắc Kinh gọi là các hoạt động bất hợp pháp, đồng thời yêu cầu tàu của Philippines phải rời khỏi khu vực.

Cả Bắc Kinh và Manila đều tuyên bố chủ quyền tại khu vực bãi đá ngầm mà Philippines gọi là Panatag, tức đảo Hoàng Nham theo cách gọi của Trung Quốc. 

Theo Bộ Ngoại giao Philippines, tàu hải quân của Manila đã để ý thấy các tàu đánh cá của Trung Quốc từ hôm chủ nhật, 8/4. Manila cho biết ngày 10/4, hai tàu hải giám của Trung Quốc đã tới ngăn cản không tàu chiến của Philippines tiến hành bắt giữ các ngư dân Trung Quốc mà Manila cho là đánh bắt bất hợp pháp trong lãnh hải của họ.

Ngược lại, tòa đại sứ Trung Quốc nói các tàu cá của họ chỉ tạm dừng gần đảo này vì thời tiết xấu và tuyên bố rằng hai tàu hải giám mà Bắc Kinh phái tới có hành vi nhằm bảo vệ quyền và quyền lợi hàng hải quốc gia của Trung Quốc. 

Phát ngôn nhân Lưu Vị Dân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói: “Hành động mà Philippines gọi là thực thi luật pháp trong vùng biển ngoài đảo Hoàng Yến là vi phạm chủ quyền của Trung Quốc cũng như vi phạm sự đồng thuận của hai nước về việc duy trì hòa bình và ổn định trên Biển Đông.”

Căng thẳng trong khu vực trong mấy năm gần đây đang gia tăng khi Trung Quốc ngày càng xác lập mạnh mẽ các tuyên bố chủ quyền của họ trên toàn bộ khu vực 3,5 triệu km vuông ở Biển Đông giàu tài nguyên mà Việt Nam cũng có tuyên bố chủ quyền một phần. 

Ông Ralp Cosa, nhà phân tích an ninh thuộc Diễn đàn Thái Bình Dương ở Hawaii, cho rằng có phần chắc tranh chấp Biển Đông sẽ không sớm được cải thiện trong tương lai gần, dù ông không nghĩ sẽ có bất kỳ sự leo thang quân sự lớn nào tại đây. 

Ông Cosa nói: “Không bên nào muốn có xung đột hay căng thẳng. Nhưng  cũng chẳng bên nào chịu nhượng bộ. Một phần của vấn đề là mỗi nước đều muốn củng cố tuyên bố chủ quyền của mình.”

Đây là vụ đối đầu nguy hiểm nhất giữa Trung Quốc và Philippines trong những năm gần đây. 

Vụ việc xảy ra sau những tranh cãi ngoại giao qua lại liên quan đến kế hoạch tập trận chung giữa Philippines với Việt Nam trên Biển Đông mà Manila loan báo trong tháng rồi.

Tin liên hệ

Posted by at No comments:
Labels:
Subscribe to: Posts (Atom)