Friday, January 1, 2016

Ukraina khẳng định sự chuyển hướng sang phương Tây

Ukraina khẳng định sự chuyển hướng sang phương Tây

mediaTổng thống Petro Poroshenko (trái) cùng Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jean-Claude Juncker (ngoài cùng bên phải) và Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Donald Tusk tại cuộc họp Hội đồng Châu Âu tại Bruxelles ngày 16/12/2015.REUTERS/Francois Lenoir
Hiệp định liên kết Ukraina – Liên Hiệp Châu Âu, thực chất là thỏa thuận về tự do mậu dịch song phương, bắt đầu có hiệu lực từ ngày hôm nay, 01/01/2016. Vào tháng 09/2014, khi thông qua văn bản này, các nghị sĩ thân Châu Âu của Ukraina đã thúc đẩy nhanh tiến trình « xoay trục » sang Tây Âu, đồng thời xa rời quỹ đạo chính trị, kinh tế và văn hóa của Nga.
Khi hội nhập vào khu vực tự do mậu dịch Châu Âu, Ukraina bị gạt ra khỏi bên ngoài khu vực tự do trao đổi thương mại với Nga. Đây là một sự lựa chọn đau đớn, nếu chỉ xét về phương diện kinh tế, nhưng lại được đa số người dân Ukraina ủng hộ. Một số người đã biểu tình, chiến đấu, thậm chí bỏ mạng để có được sự lựa chọn này.
Ukraina đã phải vượt qua nhiều chông gai, khủng hoảng để có được hiệp định liên kết với Châu Âu. Vào tháng 11/2013, việc Tổng thống Ukraina Viktor Ianoukovitch từ chối ký thỏa thuận này đã làm dấy lên phong trào phản đối của phe thân Châu Âu – phong trào Maidan, tên quảng trường ở trung tâm thủ đô Kiev : Nhiều cuộc biểu tình kéo dài, trên quy mô lớn, trong suốt mùa đông 2013-2014, nhiều vụ bạo lực, Tổng thống Iaoukovitch bỏ chạy sang Nga, chính phủ thân Nga sụp đổ…
Vào lúc đó, Nga đã tố cáo các cuộc biểu tình phản đối là những hành động « nổi loạn của những tên phát xít », tiến hành sáp nhập Crimée, hỗ trợ cho cuộc nổi dậy của phe thân Matxcơva ở miền đông Ukraina. Cho đến nay, nhiều thỏa thuận ngừng bắn đã được ký kết, nhưng xung đột quân sự ở miền đông Ukraina vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.
Theo giới phân tích, chắc chắn là Châu Âu không mường tượng được rằng việc ký kết một hiệp định liên kết thuần túy, mang tính kỹ thuật, dày hơn 1000 trang, thậm chí không nêu ra triển vọng Kiev gia nhập Liên Hiệp Châu Âu, lại dẫn đến hàng loạt biến động tại Ukraina, thậm chí đe dọa trật tự và tương quan lực lượng tại Châu Âu, được hình thành từ sau Đệ nhị Thế chiến.
Hiệp định liên kết đề cập đến những cải cách chính trị, hợp tác và trao đổi thương mại. Nội dung đáng chú ý nhất của văn bản này là việc từng bước bãi bỏ hàng rào thuế quan, hướng tới việc lập một khu vực tự do mậu dịch song phương vào năm 2025. Về phần mình, Ukraina cam kết sửa đổi luật lệ, quy chuẩn phù hợp với đòi hỏi của thị trường Châu Âu.
Vế chính trị trong thỏa thuận này nhắm tới việc hỗ trợ Ukraina thực hiện các cải cách dân chủ, « tăng cường hợp tác giữa các bên trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng ». Cụ thể là huấn luyện cảnh sát, hiện đại hóa bộ máy hành chính và các định chế của Ukraina, cũng như đẩy mạnh các trao đổi giữa các trường đại học giữa hai bên.
Trong giai đoạn 2014-2020, Liên Hiệp Châu Âu cam kết viện trợ mỗi năm một tỷ đô la và cung cấp một khoản tín dụng 11 tỷ đô la.
Giới doanh nhân Ukraina bị chia rẽ về hiệp định liên kết với Châu Âu. Theo ông Dmytro Shulga, chuyên gia thuộc Quỹ Vidrodjennia, Ukraina, được báo Les Echos của Pháp trích dẫn, « đa số các chủ doanh nghiệp hy vọng tranh thủ được sự tiếp cận với nhiều thị trường mới và họ coi đó là một cơ may để hiện đại hóa nền kinh tế đất nước. Nhưng một số khác thì lo ngại về việc không có triển vọng hội nhập vào phương Tây và sự mất mát nhiều thị trường với Nga ».
Ngày 16/12/2015, Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh đình chỉ việc áp dụng thỏa thuận năm 2011, áp dụng chế độ thuế hải quan ưu đãi và tái lập mức thuế hải quan 7% đối với các sản phẩm nhập khẩu từ Ukraina. Mặt khác, hàng thực phẩm của Ukraina, giống như hàng của Châu Âu, cũng bị cấm nhập khẩu vào Nga.
Biện pháp này làm cho ngành nông nghiệp Ukraina thiệt hại hơn 600 triệu đô la mỗi năm. Tuy nhiên, các biện pháp cấm vận, tái lập thuế không gây tác động nhiều, vì theo chuyên gia Dmytro Shulga, « trên thực thế, các trao đổi thương mại giữa Ukraina và Nga đã giảm tới 70% trong năm 2015 ».
Tổng thống Petro Porochenko tố cáo Nga tìm cách bóp nghẹt nền kinh tế Ukraina sau khi thất bại về quân sự. Ông tuyên bố, Ukraina « sẵn sàng chấp nhận cái giá phải trả để có được tự do và sự lựa chọn Châu Âu ». Thế nhưng, công luận Ukraina có thể đổi chiều nếu phe thân Châu Âu không thực hiện các lời hứa.
Giáo sư Volodymir Yermolenko, thuộc đại học Kyiv Mohylan, ở Kiev, đưa ra ví dụ cụ thể để cảnh báo : « Gruzia cũng đã ký một hiệp định liên kết tương tự, nhưng giờ đây lại có số người ủng hộ Nga tăng vọt. Một kịch bản tương tự có thể xẩy ra tại Ukraina ».
Cùng chủ đề

Trung Quốc bắt 11 người trong vụ lở đất ở Thẩm Quyến

Trung Quốc bắt 11 người trong vụ lở đất ở Thẩm Quyến

mediaHiện trường sau vụ lở đất tại Thẩm Quyến, Quảng Đông hôm 23/12/2015.REUTERS/Kim Kyung-Hoon
Sau vụ đất lở chôn vùi 74 nạn nhân ở Thẩm Quyến ngày 20/12/2015, chính quyền Trung Quốc đã bắt giam 11 người bị xem là phải chịu trách nhiệm trong vụ tai nạn nghiêm trọng, theo tin của Tân Hoa Xã.
Trong số những người bị bắt có một lãnh đạo của công ty đầu tư, một số thanh tra và quan chức pháp lý ở Thẩm Quyến. Đây là thành phố được coi như là biểu tượng của « phép lạ kinh tế » ở Hoa Lục và là một thí điểm kinh tế thị trường nằm sát Hồng Kông.
Ngày 20/12, do đất lở, cả một núi vật dụng phế thải tồn trữ lao xuống phủ lấp 33 toà nhà làm chết 12 người, đã tìm thấy xác, và 62 nạn nhân được cho là « mất tích ».
Theo chính quyền Trung Quốc , loại tai nạn thường xảy ra này, bắt nguồn từ những thiếu sót về an toàn trong ngành xây dựng.
Dân Hồng Kông biểu tình chống dự án xa lộ hoang phí
Theo AFP, ngay ngày đầu năm 20116, khoảng 1000 người dân Hồng Kông, đeo trên áo chiếc dù vàng biểu tượng của phong trào dân chủ, biểu tình đòi lãnh đạo thân Bắc Kinh, Lương Chấn Anh, từ chức.
Những người dẫn đầu đoàn biểu tình mang hình nộm của lãnh đạo đặc khu hành chính cưỡi con voi to lớn biểu tượng cho chính sách hoang phí của chính quyền Hồng Kông.
Cuộc biểu tình ngày đầu năm nhằm phản đối một dự án xa lộ nối liền Hồng Kông với Hoa Lục mà trị giá ban đầu là 11 tỷ đôla Mỹ nhưng mỗi ngày mỗi tăng thêm.
Đoàn biểu tình đòi ông Lương Chấn Anh từ chức và yêu cầu chính quyền tăng tiền trợ cấp hồi hưu cho dân, thay vì tiêu xài cho những dự án tốn kém, bị nghi ngờ là có tham ô.
Cùng chủ đề

« Dáng đi xạ thủ » của Tổng thống Nga Putin

« Dáng đi xạ thủ » của Tổng thống Nga Putin

mediaTổng thống Nga Vladimir Putin (ảnh internet)
Tổng thống Nga Vladimir Putin có dáng đi rất đặc biệt : tay phải hầu như bất động và chỉ có tay trái vung lên theo nhịp bước. Theo một nghiên cứu khoa học, thì dường như đó là di chứng của việc luyện tập bắn ở cường độ cao trong các khóa đào tạo của cơ quan tình báo Nga KGB, chứ không phải là triệu chứng của bệnh Parkinson.
Vào dịp lễ Giáng Sinh, Noel, tạp chí y học Anh Quốc British Medical Journal (BMJ), thường ra số đặc biệt với nhiều bài viết nghiêm túc về những chủ đề « dị độc », « không ai ngờ tới ».
Trong số đặc biệt ra ngày 15/12/2015, BMJ có đăng bài viết của một nhóm bác sĩ thần kinh Bồ Đào Nha, ý và Hà Lan, chuyên nghiên cứu các rối loạn vận động, liên quan đến Tổng thống Vladimir Putin, Thủ tướng Dmitri Medvedev và ba quan chức cao cấp khác của Nga, bởi vì điệu bộ, dáng đi của những người này khá kỳ lạ, gây thắc mắc : Chỉ có một tay cử động, còn tay kia gần như bất động.
Thoạt nhìn, các chuyên gia nghĩ ngay đến bệnh Parkinson. Bởi vì việc vung hai tay không đều, hoặc chỉ vung tay một bên, hoặc không theo nhịp nào cả là triệu chứng của giai đoạn tiền Parkinson. Tuy nhiên, sau khi quan sát kỹ qua nhiều đoạn video trên Youtube, các bác sĩ đã loại bỏ giả thuyết này, vì các nhân vật nói trên không có các triệu chứng khác như tay run hoặc tay chân không phối hợp nhịp nhàng.
Vẫn qua video, đặc biệt là qua các đoạn băng quay ông Putin luyện tập judo, các chuyên gia còn nhận thấy là võ sĩ ngũ đẳng huyền đai này phối hợp tay chân rất nhịp nhàng, khéo léo. Do vậy, họ nêu ra một giả thuyết hoàn toàn khác : Tổng thống Nga có dáng đi, điệu bộ như vậy là do đã trải qua nhiều đợt luyện tập quân sự cường độ cao khi ông còn làm việc trong KGB và các bác sĩ gọi đó là « dáng đi xạ thủ ».
Để khẳng định nhận định của mình, các chuyên gia đã nghiên cứu « giáo trình luyện tập » do các cựu nhân viên KGB biên soạn và cung cấp. Theo miêu tả của các cựu điệp viên này thì một trong những bài luyện tập là khi di chuyển, đối mặt với kẻ thù, tay phải gần như cố định, bàn tay đặt ở bên ngực trái, phía tim, để nếu cần, trong khoảnh khắc, có thể rút ngay súng ngắn đeo ở phía dưới nách trái.
Các bác sĩ còn đưa ra một ví dụ khác để củng cố giả thuyết : Trong các phim chinh phục miền Tây, cao bồi Mỹ khi đề phòng, cảnh giác trước đối thủ thì tay chuẩn bị rút súng cũng hầu như cố định bên hông.
Bác sĩ Bastiaan Bloem,thuộc trung tâm y tế đại học Radboud, Hà Lan, nói với AFP, nghiên cứu này nằm trong khuôn khổ các cuộc tranh luận và suy đoán về dáng đi của ông Putin, «đây là một nghiên cứu ít thấy nhưng rất nghiêm túc » về việc « quan sát lô gích thần kinh ».
Theo chuyên gia này, « mọi người đã nhận thấy dáng đi không bình thường của ông Putin. Điều mà chúng tôi đưa ra, một cách rất thận trọng, chỉ là những giả thuyết ».
Một số nhà khoa học khác nêu ra những giả thuyết khác như thai nhi có vấn đề, bị bệnh bại liệt hồi bé hoặc bị tai biến não hoặc bị liệt do lúc sinh ra phải dùng forcep hỗ trợ…
Tuy nhiên, các giả thuyết này đều bị gạt bỏ. Ông Putin có thể lực cường tráng, vai và cánh tay phải chuyển động linh hoạt. Ông cũng không có dấu hiệu của bệnh thoái hóa, giống như trường hợp bị bệnh Parkinson.
Các chuyên gia cũng thừa nhận là không dễ dàng « chẩn đoán » trường hợp Thủ tướng Dmitri Medvedev, vì ông này không trải qua huấn luyện quân sự, như Tổng thống Nga. Ông Medvedev có « dáng đi xạ thủ » có thể là do bắt chước. Theo các nhà khoa học, hiện tượng bắt chước dáng đi của « thủ trưởng » thường xuyên xẩy ra. Ông Medvedev dường như « dập khuôn » kiểu đi của cấp trên.
Các chuyên gia kết luận, từ nay trở đi, các nhà nghiên cứu thần kinh học khi xem xét bệnh Parkinson hoặc một số bệnh lý liên quan đến vai, thì phải tính đến hiện tượng « dáng đi xạ thủ », để tránh đưa ra các chẩn đoán sai lệch.
Cùng chủ đề

2016: Việt nam giữa những thách thức hội nhập và hy vọng đổi mới

2016: Việt nam giữa những thách thức hội nhập và hy vọng đổi mới

mediaNhà báo Trần Tiến Đức (Ảnh : Facebook Tien Duc Tran)
Nếu như năm 2015 đánh dấu  bằng một loạt sự kiện quan trọng đối với Việt Nam trên con đường tiếp tục hội nhập quốc tế. Đó là việc ký Hiệp định đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương TPP, hiệp định tự do mậu dịch với Châu Âu và Hàn Quốc, Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức hình thành từ ngày 31/12/2015. Những sự kiện đó được đánh giá sẽ mang lại nhiều cơ hội phát triển cho Việt Nam nhưng đồng thời cũng không ít thách thức đang ở phía trước.
 Nhân dịp năm mới 2016, từ Sài Gòn, nhà báo Trần Tiến Đức, qua điện thoại viễn liên đã dành cho RFI cuộc phỏng vấn đầu năm để nói về những quan sát, đánh giá của ông về thời sự Việt Nam : 
Nhà báo Trần Tiến Đức - Việt Nam01/01/2016Nghe
Cùng chủ đề

Trung Quốc : Trận chiến phe cánh giành quyền nắm các tập đoàn kinh tế

 Trung Quốc : Trận chiến phe cánh giành quyền nắm các tập đoàn kinh tế


mediaĐại bản doanh của tập đoàn Phục Tinh (Fosun International) tại Thượng Hải, ngày 14/12/2015.RETUERS/Aly Song
Thông tín viên Le Monde ở Thượng Hải trong số báo đề ngày hôm nay viết về« Cuộc chiến tranh giữa các phe phái để giành những lãnh vực hàng đầu trong nền kinh tế Trung Quốc ». Tác giả nhấn mạnh, chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình thật ra là cuộc chiến đấu giành quyền kiểm soát các tập đoàn.
Mới hồi tháng 3/2015, Thường Tiểu Binh (Chang Xiaobing) còn khoe khoang về cuộc sống thanh đạm của mình. Là Chủ tịch China Unicom, công ty điện thoại lớn thứ nhì Trung Quốc, ông ta khẳng định lương tháng chỉ có 8.000 nhân dân tệ, khoảng hơn 1.100 euro.
Đến tháng 8/2015, ông lên nắm quyền China Telecom, tuy chỉ đứng hàng thứ ba nhưng có vai trò chủ đạo đối với các đường điện thoại bàn. Rồi hôm Chủ nhật 27/12, Ủy ban Kỷ luật Trung ương Đảng loan báo ông Thường bị bắt vì « nghi ngờ vi phạm kỷ luật đảng nghiêm trọng » - tức tham nhũng. Và không có gì thêm nữa, ngoài việc ông từ chức hôm 30/11.
Do không có thông tin chính thức, các nhà quan sát đành phải suy đoán, tìm cách ráp lại những mảnh puzzle của các vụ thay đổi lãnh đạo doanh nghiệp. Bức tranh ráp nối toàn cảnh cho thấy đây là việc thanh trừng chính trị hàng loạt, núp dưới danh nghĩa chiến dịch chống tham nhũng được đưa ra từ khi Tập Cận Bình lên nắm quyền uy tối thượng cách đây ba năm.
Một bức thư của một tổ chức đánh giá tín dụng đăng trên mạng tố cáo China Unicom hồi năm 2011 đã bán rẻ một tòa nhà kinh doanh ở phía tây Bắc Kinh cho một công ty do những người thân cận của tướng Quách Bá Hùng (Guo Boxiong) kiểm soát. Tướng Quách Bá Hùng vốn là Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, có nghĩa là nhân vật số hai của quân đội Trung Quốc, nay đã bị thất sủng. Lá thư tố cáo vẫn còn trên net, chứng tỏ có « mùi » chính trị, trong một đất nước vốn kiểm duyệt gắt gao.
Nhiều « mãnh hổ » phải gặm hờn trong cũi sắt
Tướng Quách Bá Hùng có tiếng là thân cận với cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân – nhân vật số một Trung Quốc từ 1989 đến 2002 và vẫn tiếp tục có ảnh hưởng lớn qua việc giựt dây sau hậu trường trong thời kỳ của người kế nhiệm là ông Hồ Cẩm Đào. Tập Cận Bình hiện đang tháo gỡ các mạng lưới của ông Giang, năm nay 89 tuổi, sức khỏe đang yếu dần. Tập đoàn China Unicom mà Thường Tiểu Binh lãnh đạo trong suốt 11 năm qua, vẫn được coi là thành trì của phe Giang Trạch Dân.
Con trai ông Giang Trạch Dân là Giang Miên Hằng (Jiang Mianheng) cũng có ảnh hưởng ngầm tại công ty tiền thân của China Unicom trong giai đoạn tái cấu trúc giữa thập niên 90, thông qua các công ty đặt tại Thượng Hải. Giang Miên Hằng cũng đột ngột từ bỏ chức vụ trong ban lãnh đạo chi nhánh Thượng Hải của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc vào tháng Giêng năm 2015, không hề nêu lý do.
Để khép lại năm 2015, Tập Cận Bình đã kêu gọi các ủy viên Bộ Chính trị « giáo dục nghiêm khắc con cái và các thành viên trong gia đình cũng như nhân viên, chỉnh đốn lại hành vi trong thời gian tới ». Tân Hoa Xã nêu ví dụ việc bắt giam nhiều « mãnh hổ », không chỉ tướng Quách Bá Hùng mà cả Chu Vĩnh Khang (Zhou Yongkang), Lệnh Kế Hoạch (Ling Jihua).
Chu Vĩnh Khang từng làm mưa làm gió tại bộ máy an ninh, tình báo, công an Trung Quốc cho đến cuối năm 2012. Phe cánh của ông Chu cũng ngự trị tại các tập đoàn dầu lửa Trung Quốc PetroChina và Sinopec, mà nay nhiều cán bộ đã bị bắt giữ. Còn Lệnh Kế Hoạch nắm chức Chánh văn phòng Trung ương Đảng thời Hồ Cẩm Đào, có người con trai tử nạn trong chiếc xe Ferrari với hai cô gái ăn mặc hở hang hồi tháng 3/2012, thống trị nhóm bị báo chí chính thức gọi là « băng đảng Sơn Tây ».
Doanh nhân không thể không dựa vào quan chức
Theo Le Monde, mối dây liên kết giữa doanh nhân và quan chức là đặc thù của việc làm ăn tại Trung Quốc : cần phải thiết lập quan hệ với các lãnh đạo đảng mới có thể thành công. Bản thân ông Vương Kiện Lâm (Wang Jianlin), người giàu nhất Trung Quốc hồi tháng 10/2015 đã nhìn nhận anh vợ của Tập Cận Bình nắm những phần vốn trong đế chế địa ốc Vạn Đạt (Wanda) của ông Vương.
Cuộc chiến giữa các phe phái chưa thấy dịu bớt, trong khi đến năm 2017 sẽ diễn ra Đại hội Đảng. Đây là dịp để thay thế một số ủy viên thường trực Bộ Chính trị và chuẩn bị người kế vị Tập Cận Bình năm năm sau đó – nếu truyền thống lâu nay vẫn được duy trì.
Bối cảnh hỗn loạn này được diễn đạt trong những đòn đánh vào giới kinh tế, như vụ nhà sáng lập tập đoàn tư nhân Phục Tinh (Fosun), người mua lại công ty du lịch Club Med của Pháp, tự dưng mất tích trong bốn ngày 10 đến 13/12.
Người ta vẫn chưa biết được ông Quách Quảng Xương (Guo Guangchang) chỉ bị thẩm vấn trong khuôn khổ cuộc điều tra về Phó Thị trưởng Thượng Hải Ngải Bảo Tuấn (Ai Baojun) – từng làm nên cơ nghiệp ở tập đoàn luyện kim Baosteel, một thành trì khác của phe Giang Trạch Dân – hay không. Hay là ông lại theo chân Vương Tông Nam (Wang Zongnan), chủ tập đoàn Bright Foods đã bị kết án 18 năm tù, tuy ông đã tái xuất hiện trong một tấm hình đăng trên mạng xã hội, cho thấy đang ăn tối tại New York.
« Africa town » tại Quảng Châu
Cũng về Trung Quốc, phụ trang Le Monde đăng phóng sự ảnh mô tả « Một Quảng Châu đen ». Đó là Tiểu Bắc Lộ (Xiaobeilu), một khu phố ở Quảng Châu từ những năm 2000 trở thành nơi đóng đô của hàng ngàn nhà buôn sỉ và những thương nhân chuyên môi giới, thương lượng để đưa hàng hóa Trung Quốc sang châu Phi.
Nếu các thành phố lớn trên thế giới đều có « Chinatown », thì riêng Quảng Châu, thủ phủ tỉnh Quảng Đông lại có thể hãnh diện là sở hữu không chỉ một, mà đến hai « Africatown ». Toàn bộ khu phố đều phục vụ cho các nhà buôn sỉ Phi châu, và cũng là đại bản doanh của các nhà môi giới chủ yếu là người Nigeria, làm trung gian giữa các nhà máy Trung Quốc và người mua hàng đến từ châu Phi.
Tấp nập nhất là Tiểu Bắc Lộ, với những tòa nhà mặt tiền lắp kính, đầy những cửa hàng trưng bày đủ loại sản phẩm. Vải vóc, dụng cụ điện tử gia đình, tóc giả…tha hồ mặc cả hợp đồng. Những con đường kế cận tràn ngập những quán ăn, nhà hàng halal và văn phòng du lịch. Khu phố này tiêu biểu cho quan hệ thương mại được Bắc Kinh dệt nên với lục địa đen.
Cam Bốt : Mafia gỗ dựa thế Hun Sen để làm giàu
Cũng tại châu Á, đặc phái viên Le Monde tại Phnom Penh trong bài viết « Ở Cam Bốt, mafia gỗ thỏa sức làm giàu », đã tố cáo các doanh nhân thân cận với Thủ tướng Hun Sen đã biến nhiều khu rừng nhiệt đới thành những súc gỗ mà không hề bị trừng phạt.
Nạn dịch phá rừng tại Cam Bốt diễn ra với tốc độ nhanh chóng nhất toàn cầu. Các doanh nhân thân thiết với ông Hun Sen, nắm quyền từ ba chục năm qua, đã cho đốn hạ nhiều khu rừng, biến những thân cây cẩm lai thành gỗ xẻ. Họ bất chấp những loại gỗ quý cần được bảo vệ, để phục vụ cho nhu cầu của giới nhà giàu Trung Quốc muốn có bàn ghế, giường tủ bằng cẩm lai, gỗ trắc, gỗ sưa.
Một nhà đấu tranh sinh thái trong nhiều tháng trời đã theo dõi một nhóm thợ rừng ngang nhiên hoạt động tại một trong những khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất Cam Bốt là Virachey, ở tỉnh Rattanakiri, nơi có hệ động thực vật độc đáo. Ông núp trong những bụi cây, ghi hình lại những chiếc xe tải, tìm ra các hóa đơn…và lần đến được xuất xứ của nơi đặt hàng gỗ xẻ, đó là một tập đoàn của doanh nhân Try Pheap, có giấy phép khai thác của Nhà nước.
Theo nhà hoạt động này, vấn nạn của Cam Bốt là nạn xói mòn đất canh tác và nạn khai thác rừng bất hợp pháp. Về mặt chính thức, rừng nhiệt đới tại các khu bảo tồn được bảo vệ. Nhưng trên thực tế, chính quyền địa phương cũng như các xã trưởng thường nhắm mắt trước đồng tiền. Kiểm lâm thì yếu thế so với quân đội vốn tham gia vào việc buôn gỗ, và « bảo kê » cho các lán trại thợ rừng.
Một cây gỗ quý có thể được bán với giá đến nửa triệu đô la. Gỗ trầm hương được xuất qua đường Lào và Việt Nam để sang thị trường Trung Quốc, nơi giá một chiếc giường bằng gỗ trầm hương có thể lên đến một triệu đô la !
Tác giả bài viết kết luận, để giải thích sự sụp đổ của đế quốc Angkor trong thế kỷ 15, các nhà nghiên cứu nêu ra nhân tố khí hậu mà người Khmer thời đó không có khả năng đối phó. Còn vào đầu thế kỷ 21, vương quốc nhỏ bé ở châu Á thừa biết thách thức đang phải đối mặt.
Những kẻ khủng bố Paris trên đường chạy trốn
Hôm nay ngày đầu năm dương lịch, Le Monde là tờ báo duy nhất trong làng báo Paris có mặt vì phát hành từ chiều hôm trước. Tựa chính của số báo đầu năm được dành cho « Các vụ tấn công ngày 13 tháng 11 : Chuyện kể về cuộc chạy trốn của bọn khủng bố ».
Le Monde trong số trước đã mô tả lại toàn cảnh các các vụ khủng bố sự kiện xảy ra hôm 13/11/2015 tại Paris, thông qua việc nghiên cứu 6.000 biên bản của cảnh sát, nay tiếp tục bài cuối : « Khủng bố : Chạy trốn và truy lùng ».
Tờ báo cho biết sau các vụ khủng bố đêm thứ Sáu 13/11, số phận của Salah Abdeslam và Abdelhamid Abaaoud đã tách rời hẳn nhau. Abdeslam tìm cách bỏ trốn ngay khỏi Paris, thì Abdelhamid lại muốn tiến hành thêm những vụ tấn công mới.
Sáng hôm sau, 14/11, một thông cáo của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) khoe khoang « tám người anh em mang đai chất nổ » đã tiến hành tấn công hàng loạt ở Stade de France, nhà hát Bataclan và tại các quận 10,11 và 18 của Paris. Có điều, đêm hôm ấy chỉ có bảy kẻ khủng bố tự sát đã kích hoạt đai chất nổ và chết ngay tại chỗ, còn tại quận 18 không hề xảy ra vụ nào cả.
Liệu Abdeslam, tên khủng bố tự sát thứ tám, đã thay đổi ý định vào phút chót, hay đai chất nổ của hắn bị trục trặc ?
Một bất ngờ khác nữa là trong vụ cảnh sát tấn công vào Saint-Denis, bọn khủng bố không bị chết vì 5.000 phát đạn do đặc nhiệm RAID bắn ra, mà người thì bị chết ngạt dưới đống đổ nát, kẻ khác do sức công phá của đai chất nổ mang trên người.
Cùng chủ đề