Win Tin : Gương mặt tiêu biểu của nền dân chủ Miến Điện
U Win Tin tại nhà riêng, 06/06/2013.
AFP
Nhà dân chủ Miến Điện Win Tin qua đời ngày 21/04/2014, ở tuổi 84. U Win Tin được biết đến như một biểu tượng lớn của phong trào đấu tranh chống chế độ độc tài quân sự Miến Điện. RFI mời quý vị khám phá con người nhà tranh đấu Win Tin qua một số trích đoạn phỏng vấn mà Win Tin dành cho RFI vào năm 2009, sau khi ông được trả tự do, cùng các nhận định của nhà nghiên cứu Claude Leveson, chuyên gia về Miến Điện, và nhà báo Sophie Malibeaux, người cộng tác với Win Tin thực hiện cuốn hồi ký « Cuộc đời của một nhà ly khai ».
Là một trong những người sáng lập đảng đối lập chính trị nổi tiếng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ, cùng với giải Nobel Hòa bình Aung San Suu Kyi, nhà tranh đấu bất bạo động, nguyên là phóng viên, bị cầm tù gần 20 năm trời. Ông chỉ được trả tự do ít, lâu trước khi tập đoàn quân sự quyết định thay đổi diện mạo nhằm thoát khỏi các trừng phạt quốc tế, với một loạt cải cách gây chấn động của Tổng thống Thein Sein, một cựu tướng lãnh.
Suốt trong thời gian bị tù đày, nhà báo kỳ cựu vẫn cùng những người cùng chí hướng tiếp tục không ngừng nghỉ cuộc đấu tranh, đưa thông tin về thực trạng kinh hoàng của chốn lao tù ra bên ngoài, để đánh động công luận. U Win Tin được những người hoạt động nhân quyền nhìn nhận như « một nhà đối lập trọn vẹn, con người bất khuất ». Ngay sau khi ra tù, ông lại dồn hết tâm lực cho cuộc đấu tranh chính trị đã chuyển sang một tình thế mới.
Qua chuyện đời của Win Tin, chính là một phần lịch sử của giới ly khai, dân chủ Miến Điện. Sau đây là chương trình "Win Tin : Tiếng nói của nền dân chủ Miến Điện" của tạp chí La marche du Monde của RFI do nhà báo Valérie Nivelon thực hiện.
(...) Sự trở về nước bất ngờ của Aung San Suu Kyi vào năm 1988, thoạt tiên không phải để làm chính trị, trùng hợp với thời điểm Win Tin, nhà báo, dấn thân vào chính trường : "Trong khoảng thời gian từ bài diễn văn đầu tiên của Aung San Suu Kyi, ngày 22/08/1988 đến ngày 18/09, khi tập đoàn quân sự nắm lại quyền lực, dân chúng Miến Điện rất hạnh phúc. Cho dù vào lúc đó, chợ búa không có gì, gạo không, cá thịt không. Tuy nhiên, người dân được tự do. Xe buýt cũng không có. Mọi người đi bộ khắp đất nước. Đó là thời điểm hết sức phấn khích. Có nhiều cuộc thảo luận tại nhà Aung San Suu Kyi, tại trụ sở nghiệp đoàn báo chí của chúng tôi, rồi các cuộc bãi công của các công nhân, bác sĩ, tài xế tắc-xi, nông dân... Chúng tôi muốn tập hợp tất cả lại thành một thứ Đại hội của toàn thể những người bãi công, nhưng chúng tôi đã thất bại, bởi chúng tôi không có đủ ảnh hưởng để tạo nên một sự kiện như vậy.
Chúng tôi đã họp lại, cùng với Aung San Suu Kyi, còn có các cựu tướng lãnh, U Aung Gyi và U Tin O, để tạo thành một bộ ba lãnh đạo, một liên minh Aung-Suu-Tin, như chúng tôi gọi vào lúc đó. Chúng tôi chờ đợi quyết định của chính quyền để thành lập một đảng chính trị. Tuy nhiên, quyết định này không có. Đầu tháng 9, chúng tôi quyết định thành lập đảng. Nhưng rồi, tập đoàn quân sự trở lại nắm quyền và chúng tôi phải đi vào hoạt động bí mật. Một số người ẩn náu trong nước, một số khác rời ra nước ngoài, trong số đó, có những người sang Thái Lan. Chúng tôi bị sốc. Chúng tôi không trông đợi giới quân sự trở lại. Chúng tôi đã tin tưởng có thể tìm được thỏa hiệp với đảng Xã hội cầm quyền. Chúng tôi đã tin tưởng vào sự thay đổi, nhưng vào ngày hôm đó, lúc 16 giờ, radio thông báo tập đoàn quân sự trở lại nắm quyền".
Nhà nghiên cứu Claude Levenson, người được chứng kiến rất gần bầu không khí kéo dài không bao lâu, khi người dân cảm thấy đột ngột được giải phóng :
"Đúng, đây là một thời điểm của sự mầu nhiệm, sự trở lại của tự do, trước khi tập đoàn quân sự trở lại dùng bạo lực. Tự do là khát vọng của tất cả mọi người. Cảm thấy sợ hãi, sống dưới sự đàn áp, dưới sự đe dọa, sự kiểm soát thường trực, việc mời một ai đến nhà cớ thể bị trình báo ra chính quyền khu phố... Những cảm xúc, tâm trạng đó hết sức nặng nề. Khi người ta được giải thoát ra khỏi tất cả những thứ như vậy, người ta có thể xuống đường, có thể nói chuyện, có thể bày tỏ, đó là một sự nhẽ nhõm vô cùng lớn lao. Tự do là một cái gì đó thật đặc biệt đối với người Miến Điện.
Thời điểm của sự mầu nhiệm đó, chúng ta đã thấy. Mọi người có thể nói chuyện với nhau, không còn sợ hãi nữa. Tôi nghĩ rằng cần nhớ lại cuốn sách mà Aung San Suu Kyi viết, khi mới trở về nước : 'Hãy giải thoát khỏi nỗi sợ !'. Bà đã nhấn mạnh với các đồng chí, nhấn mạnh với mọi người dân, hãy quên đi nỗi sợ.
Tuy nhiên, nỗi sợ rất dai dẳng, nó bám vào da thịt con người, đặc biệt trong những hoàn cảnh như vậy. Đó là một kiểu bản năng sinh tồn. Giải thoát khỏi nỗi sợ là một bước dài tiến đến Tự do. Điều này thường là phải trả bằng những cái giá rất đắt". (...)
Suốt trong thời gian bị tù đày, nhà báo kỳ cựu vẫn cùng những người cùng chí hướng tiếp tục không ngừng nghỉ cuộc đấu tranh, đưa thông tin về thực trạng kinh hoàng của chốn lao tù ra bên ngoài, để đánh động công luận. U Win Tin được những người hoạt động nhân quyền nhìn nhận như « một nhà đối lập trọn vẹn, con người bất khuất ». Ngay sau khi ra tù, ông lại dồn hết tâm lực cho cuộc đấu tranh chính trị đã chuyển sang một tình thế mới.
Qua chuyện đời của Win Tin, chính là một phần lịch sử của giới ly khai, dân chủ Miến Điện. Sau đây là chương trình "Win Tin : Tiếng nói của nền dân chủ Miến Điện" của tạp chí La marche du Monde của RFI do nhà báo Valérie Nivelon thực hiện.
Chúng tôi đã họp lại, cùng với Aung San Suu Kyi, còn có các cựu tướng lãnh, U Aung Gyi và U Tin O, để tạo thành một bộ ba lãnh đạo, một liên minh Aung-Suu-Tin, như chúng tôi gọi vào lúc đó. Chúng tôi chờ đợi quyết định của chính quyền để thành lập một đảng chính trị. Tuy nhiên, quyết định này không có. Đầu tháng 9, chúng tôi quyết định thành lập đảng. Nhưng rồi, tập đoàn quân sự trở lại nắm quyền và chúng tôi phải đi vào hoạt động bí mật. Một số người ẩn náu trong nước, một số khác rời ra nước ngoài, trong số đó, có những người sang Thái Lan. Chúng tôi bị sốc. Chúng tôi không trông đợi giới quân sự trở lại. Chúng tôi đã tin tưởng có thể tìm được thỏa hiệp với đảng Xã hội cầm quyền. Chúng tôi đã tin tưởng vào sự thay đổi, nhưng vào ngày hôm đó, lúc 16 giờ, radio thông báo tập đoàn quân sự trở lại nắm quyền".
Nhà nghiên cứu Claude Levenson, người được chứng kiến rất gần bầu không khí kéo dài không bao lâu, khi người dân cảm thấy đột ngột được giải phóng :
"Đúng, đây là một thời điểm của sự mầu nhiệm, sự trở lại của tự do, trước khi tập đoàn quân sự trở lại dùng bạo lực. Tự do là khát vọng của tất cả mọi người. Cảm thấy sợ hãi, sống dưới sự đàn áp, dưới sự đe dọa, sự kiểm soát thường trực, việc mời một ai đến nhà cớ thể bị trình báo ra chính quyền khu phố... Những cảm xúc, tâm trạng đó hết sức nặng nề. Khi người ta được giải thoát ra khỏi tất cả những thứ như vậy, người ta có thể xuống đường, có thể nói chuyện, có thể bày tỏ, đó là một sự nhẽ nhõm vô cùng lớn lao. Tự do là một cái gì đó thật đặc biệt đối với người Miến Điện.
Thời điểm của sự mầu nhiệm đó, chúng ta đã thấy. Mọi người có thể nói chuyện với nhau, không còn sợ hãi nữa. Tôi nghĩ rằng cần nhớ lại cuốn sách mà Aung San Suu Kyi viết, khi mới trở về nước : 'Hãy giải thoát khỏi nỗi sợ !'. Bà đã nhấn mạnh với các đồng chí, nhấn mạnh với mọi người dân, hãy quên đi nỗi sợ.
Tuy nhiên, nỗi sợ rất dai dẳng, nó bám vào da thịt con người, đặc biệt trong những hoàn cảnh như vậy. Đó là một kiểu bản năng sinh tồn. Giải thoát khỏi nỗi sợ là một bước dài tiến đến Tự do. Điều này thường là phải trả bằng những cái giá rất đắt". (...)
No comments:
Post a Comment